Kanada Federal Mahkemesi'nin kararıyla 7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ve 2 modern hat çalışması Türkiye'ye resmi olarak iade edildi. Bu iade, Kanada'dan Türkiye'ye yapılan ilk resmi kültür varlığı dönüşü olarak tarihe geçti.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Mirasımıza sahip çıkıyor, tarihin emanetlerini doğduğu topraklara kavuşturuyoruz” dedi. Bakan Ersoy, eserlerin 17. ile 19. yüzyıllar arasında tarihlendiğini ve Kanada'nın başkenti Ottawa'da teslim alındığını açıkladı.
Eserlerin Teslim Töreni
30 Mart'ta Ottawa'daki Kanada Koruma Enstitüsü'nde düzenlenen törende eserler Türkiye'ye resmen teslim edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, Kanadalı yetkililerden eserleri teslim aldı.
Yasal Süreç ve Uluslararası Emsal
Kanada Federal Mahkemesi'nin 11 Eylül 2025 tarihli kararı çerçevesinde yapılan iadenin, uluslararası kültür varlığı hukukunda önemli bir emsal teşkil ettiği değerlendiriliyor.
İade Edilen Eserlerin Özellikleri
İade edilen eserler; farklı yazma eser ciltlerinden koparılan 7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ve 2 modern hat çalışmasından oluşuyor. Arapça ve Osmanlı Türkçesi metinler içeren bu eserlerde fıkıh, tasavvuf, tarih ve edebiyat gibi alanlara ait içerikler yer alıyor.
İnceleme Bulguları ve Müdahaleler
Yapılan incelemelerde, bazı sayfaların özgün ciltlerinden ayrıldığı ve varaklara sonradan modern minyatürlerin eklendiği belirlendi. Bu müdahalelerin ticari amaçlı olduğu ancak eserlerin kültür varlığı özelliğini koruduğu vurgulandı.
Sınırda Durma ve Hukuki Süreç
Eserler, Ocak 2024'te İstanbul'dan Vancouver'a götürülmek istenirken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından durduruldu. Olay, Kanada Miras Bakanlığı'na intikal etti ve Türkiye ile resmi temas kurularak hukuki süreç başlatıldı.
Mahkeme Kararı ve İade
Türkiye'nin sunduğu bilimsel ve hukuki belgeler doğrultusunda mahkeme, söz konusu eserlerin Türkiye'ye ait olduğuna karar vererek iade işlemini onayladı.
Uluslararası İş Birliği Örneği
Bu iade süreci, UNESCO'nun 1970 Sözleşmesi kapsamında uluslararası iş birliğinin somut ve önemli bir örneği olarak değerlendiriliyor.
