Tuvalete her gidişte yanma, az önce çıkmış olmanıza rağmen yeniden sıkışma hissi… Kadınların yarısından fazlası yaşamında en az bir kez idrar yolu enfeksiyonu geçiriyor. Çoğu zaman kolay tedavi edilen bu enfeksiyon, ihmal edildiğinde böbreklere kadar ilerleyebiliyor.
İdrar yolu enfeksiyonu nedir?
İdrar yolu enfeksiyonu, bakterilerin idrar kanalından girerek idrar yollarında çoğalmasıdır. Enfeksiyon çoğunlukla mesanede sınırlı kalır; bu tabloya sistit denir. Bakteriler yukarı ilerleyip böbreklere ulaşırsa çok daha ciddi olan böbrek iltihabı (piyelonefrit) gelişir. Vakaların büyük bölümünden bağırsakta doğal olarak bulunan E. coli bakterisi sorumludur.
İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri nelerdir?
• İdrar yaparken yanma ve sızlama
• Sık idrara çıkma, her seferinde az miktarda idrar yapma
• Ani ve tutulması zor sıkışma hissi
• Kasıkta, alt karında baskı ve ağrı
• Bulanık, koyu ya da kötü kokulu idrar
• İdrarda kan
Böbreğe ilerlediğini düşündüren belirtiler: Yüksek ateş ve titreme, belin yan taraflarında (böğürde) ağrı, bulantı ve kusma. Bu durumda vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır.
Yaşlılarda tek belirti ani gelişen bilinç bulanıklığı ve halsizlik olabilir. Bebeklerde ise nedeni bulunamayan ateş, huzursuzluk ve beslenme güçlüğü enfeksiyonu akla getirmelidir.
Kadınlarda neden daha sık görülür?
Kadınlarda idrar kanalı kısadır ve makata yakındır; bakteriler mesaneye kolayca ulaşır. Cinsel ilişki, gebelik, menopoz sonrası hormon azalması ve bazı doğum kontrol yöntemleri riski artırır. Erkeklerde enfeksiyon daha nadirdir ve çoğunlukla prostat büyümesi ya da taş gibi altta yatan bir nedene bağlıdır; mutlaka araştırılması gerekir.
İdrar yolu enfeksiyonu nasıl geçer?
Tanı, idrar tahlili ve gerekirse idrar kültürüyle konur. Tedavi antibiyotikle yapılır; hangi antibiyotiğin ne kadar süre kullanılacağına hekim karar verir. Şikâyetler genellikle bir-iki günde hafifler, ancak ilacın önerilen süre boyunca tamamlanması gerekir. Evde kalan ya da başkasına yazılmış antibiyotiği kullanmak, dirençli bakterilerin gelişmesine yol açar.
Tedavi sürecinde bol su içmek, idrarı tutmamak ve alt karna sıcak uygulamak rahatlatır.
İdrar yolu enfeksiyonu nasıl önlenir?
• Günde en az 1,5-2 litre su için.
• İdrarınızı uzun süre tutmayın.
• Tuvaletten sonra önden arkaya doğru temizlenin.
• Cinsel ilişkiden sonra idrar yapın.
• Genital bölgede parfümlü sabun, sprey ve vajinal duş kullanmayın.
• Pamuklu iç çamaşırı tercih edin; ıslak mayoyla uzun süre kalmayın.
• Kabızlığı tedavi edin.
Kızılcık (cranberry) işe yarar mı?
Turna yemişi olarak da bilinen cranberry ürünlerinin, sık enfeksiyon geçiren bazı kadınlarda tekrarlama riskini azaltabildiğini gösteren çalışmalar var. Ancak mevcut bir enfeksiyonu tedavi etmezler ve antibiyotiğin yerini tutmazlar.
Sık tekrarlıyorsa
Altı ayda iki, bir yılda üç ya da daha fazla enfeksiyon "tekrarlayan enfeksiyon" sayılır. Bu durumda altta yatan nedenin araştırılması için üroloji ya da nefroloji uzmanına başvurulmalıdır. Diyabet, böbrek taşı ve idrar yollarındaki yapısal sorunlar tekrarlamaya zemin hazırlar. Gebelikte idrar yolu enfeksiyonu belirti vermese bile tedavi edilmelidir.
İlgili konular için böbrek yetmezliği belirtileri ve ateş nasıl düşürülür haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Böbrek Yetmezliği Belirtileri Nelerdir? Böbreklerin Verdiği Sinyaller ve Tanı Yöntemleri
Ateş Nasıl Düşürülür? Yetişkinlerde ve Çocuklarda Ateş Düşürmenin Doğru Yolları
Kabızlık Nasıl Geçer? Bağırsakları Çalıştıran Yöntemler ve Kabızlığa İyi Gelen Besinler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
